Čitaj mi!

Trezor

Povodom dvadeset i pet godina od smrti reditelja Miodraga Mike Miloševića

Miodrag Mika Milošević, reditelj (Brestovac 3. januara 1929 - Beograd 23. oktobra 1995)

Mika Milošević studirao je na Filozofskom fakultetu u Beogradu. U našoj kinematografiji prisutan je od početka pedesetih kao scenarista i reditelj. Režirao je više od 150 dokumetarnih i informativnih filmova i nekoliko stotina televizijskih filmova, emisija i programa. U "Trezoru" ćemo danas videti insert iz emisije Vreme televizije, koja govori o radu Naučnog i Opšteobrazovnog programa Televizije Beograd u kojima je Mika Milošević dao veliki doprinos tokom svog radnog veka. U nastavku slede dve emisije iz antologijske serije Ljudi govore, koju je godinama koautorski radio sa Nedeljkom Ješićem

Tamo daleko: Krf, iz serije Ljudi govore - Prinuđena na povlačenje pred višestruko nadmoćnijim neprijateljem Austrougarima, Nemcima i Bugarima - srpska vojska je, podnoseći najveće patnje, prešla preko Albanije i početkom 1916. godine stigla do pristaništa Drač i Valona, gde su je prihvatile savezničke francuske lađe i prevezle na grčko ostrvo Krf. Tu su srpski vojnici za nekoliko meseci povratili snagu i krenuli u nove bitke - na Solunski front, ali ne svi, jer su mnogi poumirali od posledica iznurenosti, kolere i tifusa. Samo na ostrvcetu Vido, gde su u bolnicu pod šatorima preneti najteži bolesnici, umrlo je i zatim spušteno u vode Jonskog mora preko deset hiljada srpskih vojnika. Septembra 1982, 66 godina kasnije, zajedno sa velikom grupom turista krenulo je i petnaestak nekadašnjih ratnika na ostrvo Krf - da se još jednom podsete na svoju tešku i ponosnu mladost i odaju poštu svojim drugovima. Na tom dirljivom putu stare ratnike je pratila televizijska kamera, za koju su oni govorili svoja sećanja. Tako je nastala i ova emisija u čijem su naslovu početne reči najpopularnije pesme srpskih ratnika "Tamo daleko", nastale na Krfu.

- Učesnici: Radenko Đoković, Antonije Pešić, Mihajlo Milenković, Nikola Popović, Tomo Andrić, Temeljko Jovanović, Živojin Nedeljković, Milenko Spasić, Petar Spasić, Dragomir Turomirović, Živojin Lazić, inž. Milorad Jevtić

- Scenaristi Nedeljko Ješić, Mika Milošević; snimatelj Milenko Jovanović, snimatelj zvuka Ivan Štifanić, montažer slike i muzike Milorad Ajdić, reditelj Mika Milošević, urednik Nedeljko Ješić

- Premijerno emitovano 20.12.1982, Redakcija obrazovnog programa; reprizirano u "Trezoru" 11.06.2009, 17.04.2019

Tamo daleko: Vido - iz serije Ljudi govore. Četvoročlana ekipa TV Beograd: urednik serije Nedeljko Ješić, reditelj Miodrag Mika Milošević, snimatelji Milenko Jovanović i Ivica Štifanić beležila je kamerom i magnetofonom uzbuđenja i oživljene uspomene učesnika Prvog svetskog rata. Stari ratnici odaju počast svojim saborcima pred spomenikom borcima slavne Drinske divizije, pred spomen-kosturnicama na Vidu i Zejtinliku, na brodu zaustavljenom na časak nad bezdanom "plave grobnice"... Na tim mestima stradanja i slave, ratnici se sećaju svojih nekadašnjih doživljaja: kuda su prolazili, kako su preživeli, šta su osećali "tamo daleko", kako su krenuli u odlučujuću bitku za oslobođenje i povratak privremeno izgubljene domovine. Govorili su o tome: inž. Milorad Jevtić, jedan od 1300 kaplara; Živojin Lazić, mitraljezac Drinske divizije, koji je na ovaj put poneo u tkanoj seljačkoj torbici i svoj ratni dnevnik; Tomo Andrić iz Konjuše kod Osečine, bombaš sa Kajmakčalana, sa sačuvanom vojničkom čuturicom iz onih najtežih dana; Petar Spasić iz Bele Palanke, koji je 1916. na ostrvu Vidu dva meseca lebdeo između života i smrti; Radojko Đoković, iz Titovog Užica, bolničar Drinske divizije, koji kaže da ga i sad duša boli za onim nesrećnicima koje je gledao kako umiru a nije im mogao pomoći; Mihailo Milenković iz Pinosave, koji je krenuo s vojskom u povlačenje kao izbeglica, a vratio se kao ratnik; potpukovnik u penziji Milenko Spasić, koji je komandujući jurišnom četom pri proboju solunskog fronta, za pokazanu hrabrost odlikovan zlatnom medaljom Obilića...

- Učesnici: Živojin Lazić, Mališa Bešević, Petar Spasić, Radojko Đoković, inž. Milorad Jevtić, Tomo Andrić, Milorad Prelević, Đorđe Paljić.

- Scenaristi Nedeljko Ješić, Mika Milošević; snimatelj Milenko Jovanović, tonski snimatelj Ivan Štifanić, montažer slike i muzike Milorad Ajdić, reditelj Mika Milošević, urednik Nedeljko Ješić

- Premijerno emitovano 05.01.1983, Redakcija obrazovnog programa; reprizirano u Trezoru 12.06.2009, 18.04.2019

Petak, 23.10.2020. na RTS SVET u 23:40

U susret 27. oktobru, Svetskom danu audio-vizuelne baštine   

Televizijsko audiovizuelno nasleđe - Povodom 27. oktobra Svetskog dana zaštite audio-vizuelne kulturne baštine, jednodnevnu interaktivnu instalaciji "Prošlost za budućnost" u holu Takovske 10, pratio je specijal o snimatelju Stevanu Landupu, o njegovom radu i delu kao primeru pokretnog kulturnog dobra od nacionalnog značaja, te od čega zavisi da li će to dobro biti i trajno sačuvano. O Landupu govore oni koji su ga poznavali i sa njim radili, a prikazani su inserti iz serija Kamerom kroz svet, Dvadeset miliona i Reflektor snimljeni Landupovim okom. Specijal počinje prilogom Srebrenke Ilić za Dnevnik od 23. septembra 1980, uoči početka 21. Generalne konferencije Uneska održane u beogradskom Centru "Sava", koja će mesec dana kasnije, među ostalim dokumentima doneti i Preporuku o zaštiti i čivanju različitih vrsta nosača slike i zvuka, pa tako i televizijskih zapisa. U emisiji je korišćen materijal Programskog arhiva, koji je za ovu priliku reparirala Filmska laboratorija TVB. Naslov prvog pisanog teksta u Srbiji "Gledanje po žici" (objavljen u časopisu "Ratnik" 5. maja 1880, sa potpisom majora Jovana Vlahovića) u kojem se objašnjava prenos slike pomoću elektriciteta - inspirisao je autore da "žice kucavice" ove instalacije budu koaksijalni i drugi kablovi povezani konektorima koji su tokom proteklog veka služili Televiziji Beograd za prenos audio-vizuelnog elektromagnetnog zapisa. Naša"žica kucavica" pokazuje komplikovan put rada TVB šezdesetih i sedamdesetih prošlog veka: od snimanja filmskom kamerom, preko filmske laboratorije, filmske montaže do telekina i prenosa filmskog zapisa u televizijski koji zatim od magnetoskopa preko predajnika dolazi do prijemnika. Ključni eksponati bili: kamera snimatelja Stevana Landupa na početku kabla i na kraju istog kabla monitor sa kojeg se emitovala specijalna jednosatna emisija sa primerima iz Landupovog života i dela. Autori izložbe su Bojana Andrić i Vesna Došen, postavka u prostoru Snežana Popović.

- Učesnici: direktor fotografije Milorad Glušica, snimatelj Done Zipevski, student Predrag Vukosavljević, dizajner zvuka Rihard Merc, šef Filmske laboratorije Jasenka Radulović i dr.

- Snimatelji Željko Malić, Dragan Munižaba, Done Zipevski; snimatelji zvuka Uroš Kovačević, Ljuba Jovanović, Radoš Milosavljević; saradnik snimatelj Milena Jekić; urednik istraživač Vesna Došen, grafička obrada Ivan Jevtić, montažeri Nada Dodig-Zildžić, Branislava Teodosić; autor Bojana Andrić

- Snimano 26. septembra , 3, 13, 26. i 27.10.2009, premijerno emitovano u "Trezoru" 11.11.2009, reprizirano 16.07.2010, 24.10.2013, 25.10.2018. i 01.11.2019; Redakcija za istoriografiju