Rejha u Beču

U drugoj emisiji ciklusa o prvoj fazi karijere kompozitora, teoretičara i muzičkog pedagoga Antonjina Rejhe, slušaćete klavirske kompozicije ovog autora i njegovog savremenika, Leopolda Koželuha.

Po dolasku u Beč, 1801. godine, Rejha je održavao prijateljske odnose sa Jozefom Hajdnom i Ludvigom van Betovenom, pohađao časove kompozicije kod Johana Georga Albrehtsbergera i Antonija Salijerija, a imao je podršku mecena poput kneza Lobkovica i pruskog princa Luja Ferdinanda. Posvećen kako komponovanju, tako i pedagoškom radu, Rejha je 1802. i 1803. godine napisao dva važna opusa za klavir koja spajaju ova polja rada - Umetnost variranja, didaktički ciklus 57 varijacija koji je posvetio Luju Ferdinandu, i zbirku Trideset i šest fuga, koju je posvetio Jozefu Hajdnu. Među njima je treća pisana na Hajdnovu temu, trinaesta, koju Rejha osmišljava kao svojevrsnu tehničko-kompozicionu vežbu za kadenciranje na različitim stupnjevima skale, a dvadeseta i dvadeset četvrta su pisane u mešovitom metru. Iz naredne, 1804. godine, potiče i Rejhina Sonata za klavir u Es-duru, opus 43. Sagledavajući njene pastoralne elemente, kao i skercando finalni stav, ovu trostavačnu sonatu možemo jasno postaviti u kontekst bečke muzike za klavir sa početka 19. stoleća.

Trinaest godina stariji Rejhin savremenik Leopold Koželuh, takođe je bio aktivan u Beču, i to od 1778. sve do svoje smrti, 1818. godine. U prvim decenijama svog boravka u habzburškoj prestonici, Koželuh je postao jedan od vodećih kompozitora carskih i aristokratskih muzičkih krugova. Međutim, načinio je i iznenađujuć proboj ka muzici građanske klase, fokusirajući se na klavirska, kamerna i vokalna dela koja je objavljivao u visokotiražnim izdanjima. Stilske promene koje je prouzrokovala ovakva izmena žanrovskog fokusa mogu se najpre ispratiti u njegovim klavirskim sonatama, gde Koželuhov opus postaje zasićen ekspresivnim izrazom, lirizmom i kolorističkom harmonijom koja najavljuje buduće generacije kompozitora građanskog salona.

Autor Srđan Atanasovski
Urednica Sanja Kunjadić