Umetnost interpretacije – Dirigent Tomas Bičam

Predstavićemo snimke koje je dirigent Tomas Bičam zabeležio pedesetih godina prošlog veka, a na kojima uz Kraljevski filharmonijski orkestar izvodi kompozicije Jana Sibelijusa i Frederika Dilijusa.

Ovaj britanski dirigent i impresario ostavio je dubok trag u umetničkom životu Ujedinjenog Kraljevstva i postao jedan od prvih međunarodno priznatih dirigenata koji su došli iz ove zemlje. Rođen 1879. godine u porodici uspešnih industrijalaca, dirigentskom karijerom počeo je da se bavi kao dvadesetogodišnjak, koristeći porodično bogatstvo kako bi finansirao operske produkcije u pozorištima kao što su Kovent Garden, Druri Lejn i Pozorište njegovog kraljevskog visočanstva. Zajedno sa svojim mlađim kolegom, Malkomom Sardžentom, osnovao je Londonsku filharmoniju, a kasnije i Kraljevski filharmonijski orkestar kojim je dirigovao do svoje smrti 1961. godine. Tokom svoje višedesenijske karijere dirigovao je i međunarodnim orkestrima kao što su Simfonijski orkestar iz Sijetla, te orkestar Metropoliten opere u Njujorku. Repertoar Tomasa Bičama bio je donekle neobičan – pored dela Mocarta, Hajdna, Šuberta i Sibelijusa, koja je rado izvodio, posebnu pažnju je pridavao malo poznatim ili nepoznatim autorima, a posebno je bio aktivan u promociji stvaralaštva Frederika Dilijusa, čija je muzika upravo zahvaljujući Bičamovim naporima otrgnuta od zaborava.

Pored aktivnog angažmana sa orkestrima Londonske filharmonije i Kraljevskog filhmonijskog orkestra, Bičam je veliki deo svoje karijere posvetio operi, radeći kao dirigent ali i impresario. Samo tokom 1910. godine, kao dirigent ili impresario, izveo je 190 operskih predstava u Kovent Gardenu i Pozorištu njegovog kraljevskog visočanstva, predstavljajući trideset četiri različite opere, od kojih je većina bila nepoznata londonskoj publici. Mađu njima su bile i britanske premijere Štrausovih opera Elektra i Saloma, kao i Hofmanove priče Žaka Ofenbaha. Prvi je u Engleskoj izveo i balete Petruška i Posvećenje proleća Igora Stravinskog, te predstavio Borisa Godunova i Hovanščinu Musorgskog, te produkcije u kojima su nastupali Nižinski i Tamara Karsavina.

Nakon Drugog svetskog rata, Bičam se pre svega posvetio dirigovanju simfonijske muzike, a svoje aktivnosti vezao je za Kraljevski filharmonijski orkestar koji je osnovao 1946. godine, nakon nesuglasica sa Londonskom filharmonijom. Sa ovim ansamblom ostvario je uspešne turneje po Severnoj i Južnoj Americi, a poslednji put je njim dirigovao kao osamdesetogodišnjak, u Portsmutu, nepunih godinu dana pre svoje smrti 1961. godine.

Urednica emisije: Ivana Neimarević