Svetske muzičke pozornice

Dela Volfganga Amadeusa Mocarta (Simfonija u ge molu, broj 25, Kehlova oznaka 183) i Đoakina Rosinija (Stabat Mater). Simfonijskim orkestrom iz Barselone i Katalonskim nacionalnim orkestrom diriguje Rinaldo Alesandrini. Sudeluje hor Madrigal. Solisti su: Marta Mateu, sopran, Mariane Beate Ćelan, mecosopran, Enea Skala, tenor i Rikardo Zanelato, bas. Snimak je sa koncerta održanog 26. oktobra prošle godine u dvorani Pau Kazals u Auditorijumu u Barseloni.

Kako istorijski izvori navode, Mocart je Simfoniju u ge molu, broj 25, Kehlova oznaka 183 komponovao 1773. godine, neposredno posle velikog uspeha koji je imala njegova opera-serija Lučo Sila. Delo je premijerno dirigovao 5. oktobra iste godine u Salcburgu. Iako je imao samo sedamnaest godina kada je komponovao ovu „malu ge mol simfoniju", kako se često označava u literaturi, Mocart je, između ostalih mladalačkih simfonija, i ovim ostvarenjem doprineo uspostavljanju simfonije kao stožernog dela i okosnice budućih koncertnih repertoara. Ovo je prva Mocartova molska simfonija i jedna od prvih koje imaju kodu. Interesantno je podsetiti da je na njenu popularizaciju, između ostalih, uticao i film Amadeus Miloša Formana, iz 1984. godine, koji i započinje karakterističnom, sinkopiranom temom prvog stava.

Iako je uživao veliki uspeh posebno zahvaljujući operama Seviljski berberin, Pepeljuga i Svraka kradljivica, iz 1816. i 1817. godine, a potom i nizom opera koje kruniše Viljem Tel iz 1829. godine, (tada) tridesetsedmogodišnji Rosini odlučio je da se povuče sa operske scene. Među malobrojnim duhovnim ostvarenjima ovog kompozitora, a koja su nastala u drugoj fazi njegovog stvaralaštva, nalazi se i Stabat Mater, grandiozna i impresivna desetostavačna kompozicija, pisana za soliste, mešoviti hor i orkestar. 

Godine 1831. Rosini je putovao u Španiju gde je upoznao Fernandeza Varelu, državnog savetnika, koji je od kompozitora poručio delo - Stabat Mater, po tekstu hrišćanske himne iz XIII veka posvećene devici Mariji, a koje je želeo da bude izvedeno u Madridu, na Veliki petak. Rosini je odmah započeo rad na partituri, ali je iz zdravstvenih razloga bio spečen da je završi, te je zamolio svog prijatelja, italijanskog kompozitora Đovanija Tadolinija da napiše još nekoliko stavova, što je Tadolini rado prihvatio. Međutim, kada je partitura završena, Rosini ju je predao Vareli, ali kao svoj autorski rad. Ova verzija dela izvedena je na Veliku subotu 1833. godine u Katedrali u Madridu. Posle brojnih nesuglasica koje su izbile između ova dva kompozitora, nekada bliskih prijatelja, Rosini je odlučio da Tadolinijeve stavove ponovo komponuje, a delo je, sa velikim uspehom, premijerno izvedeno u Parizu, u nekadašnjoj sali Ventadur teatra, 7. januara 1842. godine. Interesantno je istaći da je marta iste godine u Bolonji, na italijanskoj premijeri ovog dela, solistima, horom i orkestrom dirigovao Gaetano Doniceti.

Emisiju uređuje Irina Maksimović Šašić