Muzika viva – Alvin Karen

Slušaćete kompozicije iz klavirskog ciklusa „Nevidljivi gradovi” američkog kompozitora i izvođača Alvina Karena, koji je, uz Frederika Rževskog i Ričarda Tajtelbauma, osnivač modernističkog muzičkog kolektiva Musica Elettronica Viva.

Čućete dela Muzički gradovi 2 – U spomen Stiva Lejsija, Muzički gradovi 4 U spomen Lua Herisona i Muzički gradovi 11 - Aglio, oglio e peperoncino blues posvećen Frederiku Rževskom. Svira pijanista Dan Fandervale. 

Alvin Karen (1938) živi i stvara u Italiji. Studirao je kompoziciju na Braun Koledžu, a potom i na Univerzitetu Jejl u klasi Eliota Kartera. Po dobijanju stipendije Fondacije Ford 1964. godine dolazi u Evropu gde se susreće sa vodećim kompozitorima svoje generacije poput Luja Andrisena, Lučana Berija, Janisa Ksenakisa, a upoznaje i kompozitore poput Miltona Bebita, Igora Stravinskog i Erla Brauna. Po osnivanju kolektiva Musica Elettronica Viva 1966. pa sve do 1971. godine, održao je preko dve stotine koncerata u Evropi i Americi, šireći avangardna muzička stremljenja. Predavao je na Nacionalnoj akademiji dramskih umetnosti u Rimu, kao i Mils koledžu u Kaliforniji. 

Karenov jedinstveni stil karakteriše kombinovanje zvukova prirode sa instrumentima, glasovima i elektronikom. Specifično, tokom karijere razvio je i niz dela – koje naziva koncertima za okruženje (environmental concerts) – u kojima koristi kao svoj „muzički teatar” fizički i akustični prostor jezera, luka, parkova, zgrada, kamenoloma i pećina. Ova ostvarenja je često razvijao uz pomoć radijskih prenosa, a bavio se i simultanim nastupima ansambala lociranih širom Evrope. 

U večerašnjoj emisiji predstavićemo delove njegovog ciklusa Unutrašnji gradovi, na kojem radi od 1996. godine. To su delimično autobiografski komadi za solo klavir posvećeni njegovim prijateljima i poznanicima, koji protiču po principima slobodne asocijacije uz veliku redukciju sredstava. Kako sam Karen kaže, njegov cilj je uvek bio da „svede muzičke elemente na njihovu konačnu esenciju, da pobije, ali i prigrli dualizam, da simulira, čak i u konačnoj notaciji, osećaj spontanog muziciranja. Ova muzika je stoga otvorena, bez žurbe, brutalno lirska, tiha, privatna i tonalna isto onoliko koliko je razuzdana, agresivno nepristojna i opsesivno precizna u stvaranju beskrajne pustolovine ličnog otkrivanja uz pomoć jednostavnih odnosa između tonova i njihovog trajanja”, kaže Karen. I dodaje: „Svaka kompozicija počinje jednostavnom idejom – akordom i motivskom ćelijom, koja se koristi kao izvor muzičkog narativa”.

Urednica Ksenija Stevanović