Osvrt na popis u Crnoj Gori

U Crnoj Gori Crnogoraca ima 44,98 procenata, a Srba 28,77, ali srpskim jezikom govori približno svaki drugi građanin. Polovina od 625 266 stanovnika živi u tri grada.

Premda se podaci još uvek sređuju, prema zvaničnim rezultatima tamošnjeg Zavoda za statistiku Monstat u Crnoj Gori je 625.266 stanovnika. Za oko pet hiljada više nego što je to bilo na prethodnom popisu iz 2003. godine. Polovina stanovništva živi u tri grada: Podgorici (187.000), Nikšiću i Bijelom Polju.

Posmatrano na osnovu verske pripadnosti pravoslavaca ima najviše, više od dve trećine stanovništva, odnosno 72,07 odsto. Drugi po brojnosti su pripadnici islamske verispovesti kojih je blizu 20 odsto, ali da treba reći da se deo njih, 3,14 procenata, upisao kao muslimani, a 15,97 odsto kao pripadnici islamske veroispovesti. Katolika ima 3,44 procenata.

Albanaca je evidentirano 4,91 odsto i najviše ih je u Ulcinju, dok je onih koji su se izjasnili kao Bošnjaci 8,65 procenata. Hrvata ima 0,92 procenta, a Roma 1,01 odsto. Međutim, čini se da je i ovoga puta najveća pažnja javnosti bila usmerena prema tome koliko će biti onih koji su se izjasnili kao Crnogorci i koliko je Srba.

Kao Crnogorci ovoga puta se opredelilo 44,98 odsto građana, dok je Srba 28,77 procenata. U poređenju sa prethodnim popisom broj Crnogoraca se neznatno povećao, oko 2 procenta, dok se broj Srba smanjio za oko 3 odsto.

Prema izveštaju sa popisa u polovini crnogorskih opština Crnogorci su evidentirani kao najbrojnija nacija, a najviše ih je na Cetinju, Danilovgradu i Nikšiću, dok su Srbi većinsko stanovništvo u Plužinama, Andrijevici, Pljevljima, Herceg Novom, Beranama i u Bijelom Polju.

Treba reći da se o nacionalnoj pripadnosti nije izjasnilo 4,87 odsto stanovništva, a bilo je i onih koji su se, iz raznih i njima poznatih razloga, izjašnjavali i kao Džedaji i drugim neobičnim imenima.

Srpskim jezikom govori gotovo svaki drugi građanin Crne Gore. Naime, na ovom aprilskom popisu 43,88 odsto građana se izjasnilo da govori srpski, dok se za crnogorski opredelilo 36,97 odsto. Dovoljan razlog da najveće opozicione partije u Crnoj Gori podnesu Skupštini amandman na Ustav, kojim se traži da srpski jezik postane službeni. Ustav bi, po predlogu 28 opozicionih poslanika u crnogorskom parlamentu, između ostalog, trebalo dopuniti novim članom kojim bi bilo propisano da, "ukoliko neki od jezika u službenoj upotrebi, prema rezultatima državnog popisa stanovništva, bude jezik kojim govori najveći broj građana, taj jezik postaje službeni". Inače, osam godina ranije, na popisu iz 2003. srpskim jezikom je govorilo 64 procenta, odnosno dve trećine građana, a 23 odsto građana se izjasnilo da govore crnogorskim jezikom.

U Crnoj Gori je popis stanovništva uvek bio više od puke statistike. On je pre svega, a pokazalo se to i ovaj put, više političko pitanje. Crnogorski identitet je vrlo složen i fluidan, pre svega na relaciji određivanja i izjašnjavanja kao Crnogorac - Srbin. Daliborka Uljarević, izvršna direktorka Centra za građansko obrazovanje iz Podgorice ističe da u nacionalnom izjašnjavanju postoji ta već svima poznata dvojnost Crnogorac - Srbin, ali i da se isto tako očekivalo da će sa obnovom crnogorske državnosti jačati i crnogorski identitet.

Osnovni prigovor koji se upućuje vladajućem DPS-u jeste da se oni javno zalažu za građanski identitet države, ali da u stvarnosti i praktično forsiraju i grade isključivo crnogorski identitet države.

Dok iz vladajućeg establišmenta stižu ocene da je popis bio uglavnom realan i da nije bio ispolitizovan, sa druge, pak, strane, iz tzv. srpskog bloka stižu kritike i optužbe. Tako Momčilo Vuksanović, predsednik Srpskog nacionalnog saveta u Crnoj Gori upozorava da je popis ukazao na, kada je reč o nacionalnoj strukturi, opasan trend asimilacije Srba u Crnoj Gori. On podseća na pretnje koje su u Skupštini saopštili najuticajniji lideri i funkcioneri vladajuće koalicije kada su, pred početak popisa, obećali da će umanjiti broj Srba.

Nezadovoljstvo je i kod Islamske zajednice Crne Gore jer se kod popisa islam i muslimanska vera vode kao dve zasebne veroispovesti. Primedbe je uputio i Bošnjački savet, koji istina ne sumnja u rezultate popisa ali su mu osnovne zamerke na račun ambijenta koji je stvaran pre i u toku popisa kao i sama i metodologija popisa.

Neslaganja i sporenja je mnogo ali je važno naglasiti da je za bolju budućnost i stabilnu Crnu Goru neophodna ozbiljnija saradnja i koordinacija pre svega dveju najbrojnijih nacionalnih grupacija - crnogorske i srpske, ali i ne samo njih.

broj komentara 0 pošalji komentar